Հայաստանի քաղաքացիություն 2026․ ճանապարհներ սփյուռքահայերի և օտարերկրացիների համար

Թարմացված է՝ 13.10.2026

Հայաստանի քաղաքացիությունը սփյուռքահայերի համար ոչ միայն իրավական կարգավիճակ է, այլև հայրենիքի հետ կապի ամրապնդում. այն տալիս է անսահմանափակ բնակության, աշխատանքի, գույք ձեռք բերելու և ընտրություններին մասնակցելու իրավունք։ Team2B-ն 15+ տարի իրավաբանական աջակցություն է ցուցաբերում Երևանում և օգնում է հավաքել ու ճիշտ ձևակերպել փաստաթղթերը։ Ստորև՝ քաղաքացիության հիմնական ճանապարհները 2026 թվականին։

Ո՞վ կարող է ստանալ Հայաստանի քաղաքացիություն

Բոլոր դեպքերում պետական տուրքը 50 000 ֏ է, իսկ որոշումը կայացվում է մինչև 90 օրում։

Ինչպե՞ս ստանալ քաղաքացիություն հայկական ծագմամբ

Սա սփյուռքահայերի համար ամենաարագ ճանապարհն է։ Ազգությամբ հայը կարող է դիմել քաղաքացիության առանց Հայաստանում 3 տարի ապրելու։ Հայերենի և Սահմանադրության իմացության պահանջների կիրառումը ձեր կոնկրետ դեպքում ճշտեք խորհրդատվության ժամանակ։

Ինչո՞վ ապացուցել հայկական ծագումը

• ձեր ծննդյան վկայականը, որտեղ նշված է ծնողի ազգությունը,
• ծնողի, պապի կամ տատի ծննդյան, ամուսնության կամ այլ պաշտոնական վկայական՝ ազգության նշումով,
• արխիվային փաստաթղթեր, որոնք հաստատում են ընտանեկան կապը և ազգությունը։

Օտարերկրյա փաստաթղթերը պետք է ապոստիլավորված և նոտարական վավերացմամբ հայերեն թարգմանված լինեն։ Team2B-ում ընդհանուր փաստաթղթերի թարգմանությունը՝ 12 000 ֏-ից։ Եթե փաստաթղթերը թերի են, նախ կգնահատենք, թե որ լրացուցիչ աղբյուրներից կարելի է դրանք ստանալ։

Ի՞նչ է պետք նատուրալիզացիայի համար

Եթե հայկական ծագում չունեք, հիմնական ճանապարհը նատուրալիզացիան է.

1. 18 տարին լրացած լինել։
2. Վերջին 3 տարին օրինական կացություն ունենալ Հայաստանում (տե՛ս կացության կարգավիճակ)։
3. Տիրապետել հայերենին։
4. Իմանալ ՀՀ Սահմանադրությունը. թեստը բաղկացած է 33 հարցից, հանձնելու համար պետք է առնվազն 17 ճիշտ պատասխան, տևողությունը՝ 1 ժամ։

Կացության կարգավիճակի կանոնները 2026 թ. նոյեմբերի 1-ից փոխվում են. ժամանակավոր կացությունը տրվում է մինչև 1 տարով և ամեն տարի պետք է դիմել նորից, ուստի կարևոր է պահպանել կացության անընդհատությունը։

Ընտանիքի անչափահաս երեխաների քաղաքացիության հարցը սովորաբար լուծվում է ծնողների քաղաքացիության հետ միասին. քննարկեք այն խորհրդատվության ժամանակ, որպեսզի բոլոր փաստաթղթերը ներկայացվեն մեկ անգամ և ժամանակ չկորցնեք։

Ինչպե՞ս ստանալ քաղաքացիություն ամուսնությամբ

ՀՀ քաղաքացու ամուսինը կարող է դիմել, եթե ամուսնությունը տևում է առնվազն 2 տարի, և ինքը Հայաստանում գտնվել է առնվազն 365 օր։ Սա հարմար տարբերակ է օտարերկրացիների ընտանիքների համար, որոնցից մեկն արդեն ՀՀ քաղաքացի է։ Մինչ այդ ընտանիքի անդամը կարող է ապրել Հայաստանում ընտանեկան հիմքով կացության կարգավիճակով։

Ինչպե՞ս է ընթանում դիմելու գործընթացը

1. Անվճար խորհրդատվություն Team2B-ում. որոշում ենք հիմքը և փաստաթղթերի ցանկը։
2. Փաստաթղթերի հավաքում, ապոստիլ և թարգմանություն.
3. Առցանց նախնական դիմում mcs-citizenship.am կայքում (գործում է 2026 թ. հունվարի 1-ից)։
4. Փաստաթղթերի ներկայացում Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայություն։
5. Թեստ (նատուրալիզացիայի դեպքում)։
6. Պետական տուրքի վճարում. 50 000 ֏։
7. Որոշում մինչև 90 օրում և անձնագրի ձևակերպում։

Ի՞նչ իմանալ երկքաղաքացիության մասին

Հայաստանը թույլ է տալիս երկքաղաքացիություն։ Այլ երկրի քաղաքացիություն ունենալու կամ ձեռք բերելու մասին ՀՀ քաղաքացին պետք է տեղեկացնի 1 ամսվա ընթացքում։ Ստուգեք նաև ձեր մյուս քաղաքացիության երկրի օրենսդրությունը. որոշ պետություններ սահմանափակում են երկքաղաքացիությունը կամ պահանջում են ծանուցում։ Ռուսաստանի քաղաքացիները պետք է հաշվի առնեն, որ ՌԴ օրենսդրությամբ այլ քաղաքացիության մասին տեղեկացնելը պարտադիր է։

Ի՞նչ իմանալ զինվորական ծառայության մասին

18–27 տարեկան տղամարդ քաղաքացիները ենթակա են պարտադիր զինվորական ծառայության։ Եթե ձեր ընտանիքում կա այդ տարիքի տղամարդ, խորհուրդ ենք տալիս քննարկել իրավիճակը իրավաբանի հետ մինչև դիմում ներկայացնելը, որպեսզի որոշումը կայացվի տեղեկացված ձևով։

Փոխվելո՞ւ են կանոնները 2028-ից

2026 թ. սեպտեմբերի 8-ին e-draft.am-ում հրապարակվել է օրինագիծ, որով 2028 թ. հունվարի 1-ից առաջարկվում է նատուրալիզացիայի համար պահանջել 5 տարի կացություն և 915 օր ներկայություն, իսկ տուրքը բարձրացնել մինչև 250 000 ֏։ Սա դեռ օրենք չէ և կարող է փոփոխվել, սակայն եթե պլանավորում եք նատուրալիզացիա, ավելի լավ է չհետաձգել։

Ի՞նչ է տալիս Հայաստանի քաղաքացիությունը

Սփյուռքահայերի համար քաղաքացիությունը հաճախ ավելի պարզ ճանապարհ է, քան տարեկան կացության կարգավիճակի պարբերական վերաձևակերպումը, մանավանդ որ 2026 թ. նոյեմբերի 1-ից 10-ամյա հատուկ կացության կարգավիճակը վերացվում է։ Արդեն տրված հատուկ կացության քարտերը վավեր են մինչև ժամկետի ավարտը, բայց նորերն այլևս չեն տրվի։

Ի՞նչ անել, եթե ծագման փաստաթղթերը չեն պահպանվել

Շատ ընտանիքներում հին վկայականները կորել են պատերազմների, արտագաղթի կամ արխիվների փակման պատճառով։ Այդ դեպքում կարելի է փնտրել եկեղեցական մկրտության վկայականներ, համայնքային կամ պետական արխիվների տվյալներ, ինչպես նաև ազգականների փաստաթղթեր, որոնք հաստատում են ընտանեկան կապը։ Team2B-ն նախ կգնահատի առկա փաստաթղթերը և կառաջարկի իրատեսական ճանապարհ. եթե ծագումը հնարավոր չէ ապացուցել, կդիտարկենք կացության և նատուրալիզացիայի տարբերակը։

Ի՞նչ սխալներից խուսափել

• Տառադարձության անհամապատասխանություններ. սփյուռքահայերի ազգանունները տարբեր երկրներում տարբեր կերպ են գրվել (օրինակ՝ -յան, -ian, -yan, -ianz)։ Նախօրոք համոզվեք, որ փաստաթղթերի միջև կապը կարելի է հավաստել։
• Ապոստիլի բացակայություն. փաստաթղթերը պետք է ապոստիլավորել այն երկրում, որտեղ դրանք տրվել են, իսկ դա կարող է տևել երկար։
• Կացության ընդհատում նատուրալիզացիայի դեպքում. նոր կանոններով ժամանակավոր կացությունը չի երկարաձգվում, ուստի նոր դիմումը ներկայացրեք նախօրոք։
• Ծանուցման մոռացություն. այլ քաղաքացիության մասին տեղեկացրեք 1 ամսվա ընթացքում։

Որքա՞ն արժե քաղաքացիության ձևակերպումը

Ծանոթացեք նաև տեղափոխության քայլ առ քայլ ուղեցույցին, իսկ հարցերի դեպքում կապվեք մեզ հետ։

Աղբյուրներ

• ՀՀ ՆԳՆ Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայություն
• Պետական ծառայությունների դարպաս
• ARLIS — «ՀՀ քաղաքացիության մասին» օրենք